Havacılık Terimleri

     
 

A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W Y Z

 
 

Alfabetik sırayla terimlere bakabilirsiniz.

 
  A  
  a  the speed of sound 
Ses hızı


A/A
air to air 
Havadan havaya

AAC
army air corps

Havadan indirme birlikleri


aae
above aerodrom elevation 
Havalanı üzerinde yukseklik
AAI angle of attack indicator 
Hücüm açısı göstergesi

AAIB
air accidents investigation board
Uçuş kazaları araştırma birimi

aal
above aerodrom level
Havaalanı seviyesinden yükseklik

AAM
air-to-air missile
Havadan havaya füze

AAR
air-to-air refuelling
Havada yakıt ikmali

ABN-
Aeredrome Beacon
Havaalanı işaret ışığı

ACC-
Area control Centre or Area control
Saha kontrol merkezi veya Saha kontrol

ACFT-A/C-
Aircraft
Uçak


ACN - Aircraft Classification Number
Uçak sınıflandırma numarası

AD-A/D
Aedrome
Havaalanı

ADF-
Automatic Direction-Finding equipment
Otomatik yön bulma cihazı

ADIZ-
Air Defence Identification Zone
Hava savunma tanıtma bölgesi

ADNC - Air Defence Notification Center
Hava savunma bildirim merkezi

ADR - Advisory Route
Tavsiyeli yol

ADS-
Ads Air Defence Sector
Hava Savunma bölgesi


ADZ-
Adz Advise
Tavsiye etmek


AF-
Audio Frequency
Ses frekansı


AFB-
Air Force Base
Hava Üssü


AFC-
Automatic Frequency Control
Otomatik frekans kontrolu


AFIL-
Flight Plan Filled in the Air
Havada doldurulan uçuş planı


AFIS-
Aerodrome Flight Information Service
Havaalanı uçuş bilgi servisi


AFIS-
Automated Flight Inspection System
Otomatik uçuş kontrol sistemi


AFS-
Aeronautical Fixed Service
Sabit Havacılık Servisi Hizmet


AFI-
After
Sonra


AFTN-
Aeronautical fixed Telecommunication Network
Sabit Havacılık Haberleşme Şebekesi


AGA-
Aerodrome, Air Rootes and Ground aids
Havaalanı, hava yolları ve yer yardımcıları


AGL -
Above Ground Level
Arazi seviyesinden olan yükseklik


AIC -
Aeronautical Information Circular
Havacılık Enformasyon (bilgileri) tamimi


AIP-
Aeronautical Information Publication
Havacılık Enformasyon (Bilgileri) yayını


AIRAC-
Aeronautical Information Regulation ve control
Havacılık bilgileri düzen ve denetimi)


AIS-
Aeronautical Information services
Havacılık Enformasyon Hizmetleri


ALERFA-
Alert Phase
Alarm hali)


ALS-
Approach Light System
Yaklaşma ışık sistemi

ALT-alt-
Altitude
İrtifa


ALTN-
Alternate
Yedek

AOC-
Air Operation Centre
Hava hareket merkezi


AP-A/P-
Airport
Hava Limanı

APP-App-
Approach Control Office or Approach Control
Yaklaşma Kontrol Ofisi veya yaklaşma kontrol


ARP-
Aerodrome Referance Point
Meydan referans noktası


ARR -
Arrival
Varış

ATA-
Actual Time of Arrival
Gerçek varış zamanı

ATC-
Air Traffic Control
Hava Trafik Kontrol


ATCC-
Air Traffic Control Center
Hava Trafik Kontrol Merkezi

ATD-
Actual Time of Departure
Gerçek kalkış zamanı


ATFM-
Air Traffic Flow Management
Hava trafik akışı yönetimi

ATFMU-
Air Traffic Flow Management Unit
Hava trafik akışı yönetim birimi


ATN-
Aeronautical Telecommunication Network
Havacılık Haberleşme Şebekesi

ATS-
Air Traffic Services
Hava Trafik Hizmetleri (Servisleri)


AH-
Air Warning
Hava ihbarı (Alarm)

AHACS-
Airborne Warning and Control System
Havadan ihbar ve kontrol Sistemi


AWY-
Airway
Hava yolu

AWOS-
Automatic Weather observation System
Otomatik Hava Gözlem Sistemi
 
  B

  BCSI- Broadcast
Radyo yayın

BDRY-
Boundary
Sınır

BEA-
British European Airways
İngiliz Avrupa Hava Yolları
 
  C

  CAA- Civil Aviation Authority
Sivil Havacılık Otoritesi

CAT-
Category
Kategori, sınıflandırma

CAVOK-
Ceiling and Visibility OK
Meteorolojik tavan ve görüş elverişli olması

CEAC-
Committee For European Airspace Coordination
Avrupa Hava Sahası

CIDIN-
Common ICAO Data Interchange Network ICAO
Müşterek (ortak) bilgi alışveriş şebekesi


CIV-
Civil
Sivil, Devlete ait


CL-
Center-line
Merkez hattı (pist merkez hattı)

CLSD-
Closed
Kapalı


CHL-
Cancel or Cancelled
İptal veya iptal edilmiş

COM-
Communication
Haberleşme

COMINT-
Communication İntelligence
Muhabere İstihbaratı

COP-
Change-Over Point
Değiştirme Noktası(Uçak alıcısının başka bir istasyona ayarlama noktası)


CPL-
Current Flight
Plan Geçerli Uçuş Planı

CTR-
Control Zone
Kontrol Bölgesi

CNS-
Communications, Navigation and Surveillance
Muhabere, Seyrüsefer ve gözetim
 
  D
  D/F- Direction Finder
İstikamet bulucu

DEP-
Departure
Kalkış

DEST-
Destination
Gidilecek yer (Hedef)


DFTI-
Distance from touchdown indicator
Teker koyma noktasından uzaklık göstergesi


DLA-
Delay
Gecikme

DMF-
Distance measuring Equipment
Mesafe ölçme cihazı


DSE-
Double side band
Çift kenar band

DIG-
Date Time Grup
Tarih saat grubu

DUPE-
Duplication İkinci kere
Mükerrer


DVOR-
Doppler VOR Doppler VOR
Mania yansımalarında daha az  Etkilenen, anten sistemi geliştirilmiş VOR
 
  E
  EANPG- European Air Navigation Planning Group
Avrupa Hava Seyrüsefer Planlama Grubu

EAT-
Expected Approach Time
Muhtemel yaklaşma zamanı


ECAC-
European Civil Aviation Conference
Avrupa Sivil havacılık konferansı

ELEV-el-
Elevation
Rakım, irtifa

EMERG-
Emergency
Olağanüstü durum

ETA-
Estimated Time of Arrival
Tahmini varış zamanı

ETC-
Etcetera (and the rest, and soforth.)
Vesaire (v.s.)

ETD-
Estimated Time of Departure
Tahmini kalkış zamanı

EUR-
European Region
Avrupa bölgesi

EUROCONTROL-
European Organization for the Safety of air 0Navigation
Hava seyrüsefer emniyeti için Avrupa Teşkilatı (ICAO’nun Avrupa Hava Seyrüsefer Emniyet Teşkilatı)
 
  F
  FAA- Federal Aviation Administration
Amerika Birleşik Devletleri Sivil Havacılık Teşkilatı

FAC-
Final approach course
Son yaklaşma hattı

FAF-
Final approach fix
Son yaklaşma fiksi

FAP-
Final approach point
Son yaklaşma noktası

FIC-
Flight Information centre
Uçuş bilgi merkezi


FDPS-
Flight Data Processing System
Uçuş bilgileri işleme sistemi


FIR-
Flight Information Region
Uçuş Bilgi Bölgesi

FIS-
Flight Information service
Uçuş Bilgi Hizmeti (Servisi)

FL-
Flight Level
Uçuş Seviyesi


FM-
Frequency Modulation
Frekans Modülasyonu

FM-
Fan Marker
Fan Marker

FUO-
Foreign object damage
Yabancı cisimdem meydana gelen hasar (Meydan PAT sahasındaki taş, kuş v.s.)

FPL-
Filled Flight
Plan, Doldurulmuş Uçuş Planı

FREO-
Frequency
Frekans

FT-
Feet (Dimensional Unit)
eet (Ölçü

FTC-
Fast Time Constant (Elc.)
Sürat zaman sabitesi

FANS-
Future Air Navigation
Geleceğin Hava Seyrüsefer Sistemi
 
  G
  GCA- Ground controlled approach
Yerden kontrollu yaklaşma

GMT-
Greenwich Mean Time
Greenwich saati (UTC)

GND-
Ground
Yer

GP-
Glide Path
Süzülüş Yolu

GRP-
Group
Grup-Gruplandırma

GS-
Ground Speed
Yer Sürati


GST-
Glide Slope Intercept Altitude
Süzülme açısını kesiş irtifaı
 
  H
  HA- Continuous day and night service
Gece ve gündüz devamlı hizmet

HAA-
Height above airport elevation
Hava alanı üzerinde irtifa

HAT-
Height above touchawn
Teker koyma noktası üzerinde irtifa

HOG-
Heading
Baş,( Yön)

HEL-
Helicopter
Helikopter

HIPAR-
High Power acquisition radar
Yüksek takatlı yakalama radarı

HOSP- Hospital Aircraft
Hastane uçağı

HR-
Hours
Saat

HS-
Service available during hours of scheduled operations
Tarifeli uçuş süresince sağlanan hizmet

HX-
No specific working hours
Belirli çalışma saatı yok
 
  I
  IAC- Initial Approach Course
İlk yaklaşma kursu

IAF-
Initial Approach Fix
İlk yaklaşma fiksi

IAF-
Instrument approach and Landing Chart
Aletle yaklaşma ve iniş planı haritası

IAS-
Indicated Airspeed
Gösterge sürati (Uçaktaki sürat saatinin gösterdiği hızdır

IATA-
Internatinol Air Transport Assocation
Uluslararası Hava Taşımacılığı Birliği

ICAA-
Internatinol Civil Airports Assocation
Uluslararası Sivil Hava Meydanları Birliği

ICAN-
International Comission for Air Navigation
Uluslararası Hava Seyrüsefer komitesi

ICAO-
International Civil Aviation Organization
Uluslararası Sivil Havacılık Teşkilatı

ID-
Identifier or Identify
tanıtıcı ve tanıtma

IFALPA-
International Federation of Airlines Pilots
Uluslararası Havayolu Pilot Federasyonu

IFATCA-
International Federation Air Traffic Controllers Association
Uluslararası Hava Trafik Kontrolörleri   Birliği

IFF-
Identification Friend / Foe
Dost veya Düşman tanıma

IFR-
Instrument Flight Rules
Aletle Uçuş kuralları

IFRB-
International Frequency Registration Board
Uluslararası Frekans Tescil Heyeti

ILS-
Instrument Landing System
Aletle iniş sistemi

IM-
Inner Marker
İç marker

IMC-
Instrument meteorological conditions
Aletli Meteorolojik şartlar

INA-
Initial Approach
İlk yaklaşma

INBD-
Inbound
Geliş

INCERFA-
Uncertainity Phase
Şüphe hali

INFO-
Information
Bilgi

INOP-
Inoperative
Çalışıyor, yürürlükte

INS-
Inertial Navigation System
Uçağı belirlenen sevkeden sistem

IR-
Ice on Runway
Pistte kar var

ISA-
International Standart Atmosphore
Uluslararası Standart Atmosfer

ITU-
International Telecommunication Union
Uluslararası Telekomünikasyon Birliği
 
  J
  JAA joint aviation authorities
Merkezi Hollanda da bulunan pan-european 27 üye devletin ortak girişim olan avrupa havacılık idaresi


JAR joint aviation requirements
Yukardaki örgütün mevzuatı

JATO/RATO
jet/roket assisted take off

Jet veya roket yardımı ile kalkış genellikle ağır askeri nakliye uçaklarında kalkış mesafesi kısaltmak için monte edilmiş destek

Jeppesen

Amerikada gelişen ve tüm dünyanın kullandığı tüm havalimanlarının yaklaşama ve iniş krokilerinin bulunduğu uçuş kartları
 
  K
  kHz kilohertz radyofrekansının saniyedeki titreşim sayısı birimi Hertzin 1000 misli

KIAS knots indicated airspeed
Hava süratinin knot cinsinden ifadesi

kN

KiloNewton motor itiş gücü birimi 1 kN=22484 lb/st


knot (kt)

Saatte bir deniz mili (nm) değerinde  havacılık hız birimi 1 knot 1.8 km /saate eşittir


kW

Kilowatt güç birirmi 1 kW=1.341 hp
 
 
  L
  L- Left (Runway Identification)
Sol (Pist tanıtması))

LASER-
Light Aplification by Stimulated Emision of Radition
Işınlamanın tahrik edilmiş yayını yolu ile ışık şiddetlendirilmesi (Yükseltilmesi)

LAT-
Latitude
Enlem

LCA-
Lowest Coverage Altitude
Asgari kaplama irtifa

LDA-
Landing Distance Available
İniş mesafesi müsait

LIDAR-
Light Detection and Ranging
Işıkla tesbit ve menzil bulma

LLZ-
Localizer (ICAO)
(Localizer (ICAO)

LMT-
Local Mean Time
Lokal saat

LOC-
Localizer (FAA)
Localizer (FAA)

LCm-
Compass Locator at Outer Marker
Dış Marker kompas locator

LOPAR-
Low Power Acquisition Radar
Alçak takatlı yakalama radarı

LORAN-
Long Range Air Navigation System
Uzun mesafe hava seyrüsefer sistemi)
 
  M
  MAA- Maximum authorized altitude
Müsade edilen azami irtifa

MAPT-
Missed Approach Point
Pas geçme noktası


MDA-
Minimum descent altitude
Asgari alçalma irtifa

METAR-
Aviation Routime Weather Report
Periyodik (Rutin) Hava raporu

MES-
Microwave System
Mikrodalga iniş sistemi

MM-
Middle Marker
Orta marker

MOCA-
Minimum obstruction clearence altitude
Asgari mania müsade irtifa

MODE-
Meteorogical Operational Telecomunications Network
Meteorolojik Bilgi Alışverişi Haberleşme Servisi

MGL-
Mean Sea Level
Deniz Seviyesi

MTBF-
Mean Time Between Failures
Arızalar arasındaki zaman aralığı

MTI-
Moving Target Indicator
Hareketli hedef göstericisi
 
  N
  NADGE- NATO Air Defence Ground Envirenment
NATO Hava Savunma Yer Tesisleri

NAMSA-
NATO Maintenance and Supply Agency
NATO Bakım ve İkmal Acentası

NAV-
Navigation
Seyrüsefer

NAVAID-
Air Navigation Facility
Hava Seyrüsefer Kolaylıkları

NDE Non-
Directional radio Beacon
Yönlendirilmiş radyo bikını

Ni-na-
  Nautical Miles
Deniz Mili

NOF-
International NOTAM Ofiice
Uluslararası NOTAM Ofisi

NOTAM-
Notice to Airmen
Havacılara duyuru (ilan – bilgi)
 
  O
  OM- Outer Marker
Dış Marker

OPR-
Operator or Operate or Operative or Operating or Operational
İşletici, Operatör, çalışmaya  hazır, çalışan

OPS-
Operations
Çalışma

O/R-
On request
istek üzerine

ORB-
Orbit
Dairevi uçuş (Orbit)
 
  P
  P- Prohibited (Area)
Yasak (Bölge)

PANS-
Procedures for air navigation services
Hava seyrüsefer hizmetleri için usuller

PAPI-
Precision approach path indicator
Hassas yaklaşma hat göstergesi

PAR-
Precision Approach Radar
Hassas yaklaşma radarı

PAT-

Pist-Apron-Taksiyolu

PCN- Pavement Classification Number
Kaplama sınıflandırma numarası

PLN-
Flight Plan
Uçuş Planı

PPI-
Plan Position Indicator
Plan mevki göstericisi

PSGR-
Passengers
Yolculuk

PWR-
Power
Güç
 
  Q
  QBI- Compulsory IFR Flight
Zorunlu IFR uçuş

QFE-
Atmospheric pressure at Aerodrome Elevation
Havaalanı irtifaında atmosferik basınç

QFU-
Magnetic Orientation of Runway
Pistin manyetik yönü

QNH-
Altimeter Sub-scale Setting to obtain elevation when on the ground
Yerdeyken altimetreyi geçerli irtifaya ayar etmek (pist başında)
 
  R
  RIGHT- Runway Identification
Sağ (Pist tanıtması)


R/T-
Receiver-Transmitter
Alıcı-verici


RAC-
Rules of Air and Air Traffic Services
Hava ve Hava Trafik hizmet Kuralları

RADAR-
Radio Detection and ranging
Radyo ile bulma ve menzil ölçme (Radar)


RCC-
Rescue Co-ordination Center
Arama-Kurtarma Koordinasyon


RPL-
Repetitive Flight Plan
Sürekli uçuş planı

RRP-
Runway Reference Point
Pist referans noktası

RSC-
Rescue Sub-Centre
İkinci derecede kurtarma merkezi

RSR-
En-Route Surveillance radar
Yol kontrol radarı

RVR-
Runway Visiul range
Pist görüş mesafesi

RWY-
Runway
Pist


RNAV-
Area Navigation
Saha Seyrüseferi
 
  S
  SAR- Search and Rescue
Arama ve kurtarma

SATKOM-
Satellite Communications
Peyk (Uydu) Muhaberesi

SELCAL- Selective calling System
Seçerek çağıran sistem

SHORAN-
Short Range Navigation
Kısa mesafe seyrüseferi

SHAPE-
Supreme Headquarter Allied Powers Europe
Avrupa Mut.Kuvvetleri Yüksek karargahı

SIA-
Standart Instrument Arrival
Standart Aletli yaklaşma

SIAP
- Standart Instrument Approach Procedure
Standart Aletli yaklaşma usulü

SID-
Standart Instrument Departure
Standart Aletli kalkış

SITA-
Airlines Worldwide Telecomunications and Information Services
Havayolu şirketlerinin haberleşme hizmetlerini yürüten kuruluş

SNOWTAM-
Snow NOTAM
Kar NOTAMI

SOC-
Sector Operation Center
Bölge Hareket Merkezi

SONAR-
Sound navigation and Ranging
Ses ile seyrüsefer ve mesafe

SOS-
Save our Souls
Mors haberleşmesinde tehlike sinyali


SPL-
Supplementary Flight Plan
Ek eçuş Planı mesajı

SSR-
Secondary Surveillance Radar
Karşılıklı MODE (KOT) gönderme ve Cevaplama sistemi ile çalışan radar işaret ışığı)

STA-
Stright in Approach
Direk yaklaşma

STANAG-
Standardization Agreement
Standartlaştırma anlaşmaları


STAR-
Standart Instrument Arrival Route
Standart aletli geliş yolu

STC-
Sensitivity Time Constant
Hassas zaman sabitesi

STN-
Station
İstasyon Muhabere, SSY v.s.


STOL-
Short Take-off and Landing
Kısa kalkış ve iniş

SYCBL-
Serviceable
Hizmette, faal

SX-
Simplex
Aynı anda tek yönlü alma veya gönderme yapan muhabere sistemi
 
  T
  T- Temperature
Isı

TACAN
- Tactical Air Navigation
Taktik hava seyrüseferi

TAF-
Tactical Air Force
Taktik hava kuvveti

TAR-
Terminal Area Surveillance Radar
Terminal sahası izleme radarı

TAS-
True Air Speed
Hakiki hava sürati


TAX-
Taxiing or taxi
Uçağın yerde rule yapması yada taksi

TDZ-
Touchdown Zone
Tekerlek koyma bölgesi

TFC-
Traffic Trafik
Mesaj trafiği, uçak trafiği v.s.

TMA-
Terminal control Area
Terminal kontrol sahası

TO-
Technical Order
Teknik (Emir), Talimat

TODA-
Take of Distance Available
Kalkış için koşu mesafesi

TTR-
Target Tracking Radar
Hedef Takip Radarı

TYOR-
Terminal VOR
Terminal VOR


TWR-
Aerodrome control Tower or Aerodrome control
Havaalanı Kontrol Kulesi veya Meydan kontrol

TWY-
Taxiway
Taksi yolu
 
  U
  UAR- Upper Air Route
Yüksek seviye havayolu (24500 ft üstü)


UCA-
Upper Control Area
Yukarı kontrol sahası

UTC-
Coordinated Universal time
Düzenlenmiş uluslararası zaman
 
  V
  VASIS- Visual Approach Slope Indicator System
Işıklı süzülme açısı veren görerek yaklaşma sistemi

VER-
Vertical
Dikey

VFR-
Visual Final Rules
Görerek Uçuş Kuralları

VHF-
Very High Frequency (30 to 300 Khz)
Çok yüksek frekans (30-300 Khz)

VIP-
Very Important Person
Çok önemli kişi


VIS-
Visibility
Görüş, görüş mesafesi

VLC-
Very Low Frequency (3 to 300 Khz)
Çok alçak frekans (3-300 Khz)

VMC-
Visual Meteorological Conditions
Meteorolojik şartların görüşe müsait bulunması

VOR-
VHF Imnidirectional radio Range
VHF frekansı çalışan çok yönlü radyo radyo seyrüsefer istikamet cihazı

VORTAC-
VOR and TACAN Combination
Eşleştirilmiş VOR ve TACAN

VSP-
Vertical Speed
Dikey sürat
 
  W
  WAC- World Aeronautical Chart
Dünya Havacılık Haritası ((ICAO) 1:1.000.000) ((ICAO) 1:1.000.000)

WX-
Weather
Hava, hava durumu
 
  Y
  YD- Yards
Yarda (0.9144 m.
 
  Z
  Z- Zulu time (greenwich mean time)
Londra mahalli saati